Το Δράν

Η πηγή της ευτυχίας

Η πηγή της επιτυχίας

Η έννοια της επιτυχίας, όπως και η έννοια της ευτυχίας, έχει διαφορετική σημασία για τον καθέναν από εμάς και είναι πρακτικά αδύνατο να γίνει καθολικά αποδεκτός ένας συγκεκριμένος ορισμός της. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τη σημασία που δίνει ο καθένας στην επιτυχία (και κατ’ επέκταση στην αποτυχία), είναι βέβαιο ότι η πραγμάτωσή της δεν γίνεται «αυτόματα», ούτε χωρίς αγώνα και θυσίες. Αν, όμως, γνωρίζουμε ποιες είναι οι αξίες μας και για ποιο σκοπό είμαστε διατεθειμένοι να αγωνιστούμε (πράγμα καθόλου δεδομένο βεβαίως), γιατί συχνά δεν βαίνουμε προς την κατάλληλη για εμάς κατεύθυνση;

Ο φόβος της αποτυχίας

Από την παιδική ηλικία, οι άνθρωποι του περιβάλλοντός μας εστιάζουν στο πώς θα γίνουμε επιτυχημένοι, προσφέροντας ο καθένας διαφορετικές συμβουλές. Είτε πρόκειται για ακαδημαϊκή είτε για επαγγελματική είτε για προσωπική επιτυχία, ο κοινωνικός μας περίγυρος κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να μην κάνουμε λάθη, να μην υποπέσουμε στα ίδια σφάλματα με τις προηγούμενες γενιές και να διαπρέψουμε σε κάθε τομέα της ζωής μας δίχως καμία αποτυχία.

Δεν σκοπεύω να κρίνω στην παρούσα φάση τις προθέσεις των κοντινών μας ανθρώπων και την αποτελεσματικότητα των υποδείξεών τους. Αρκετοί εξ αυτών ενδέχεται να είναι διακεκριμένοι στους τομείς για τους οποίους εκφέρουν άποψη, ενώ σίγουρα έχουν ως σύμμαχο την εμπειρία. Θα ήθελα, ωστόσο, να επισημάνω ότι με την τακτική αυτή και με το να επικρινόμαστε για κάθε μικρή ή μεγάλη προσωπική ήττα, αποκτούμε βαθμιαία έναν υποσυνείδητο τρόμο για την αποτυχία, καθώς και την πεποίθηση πως υπάρχει τρόπος να φτάσουμε στην κορυφή χωρίς ούτε ένα «στραβοπάτημα». Και τι συμβαίνει στη συνέχεια σε κάποιον που αποφεύγει πάση θυσία να αποτύχει; Γίνεται άτολμος, φοβάται να πράξει το βέλτιστο για αυτόν (όπως το αισθάνεται ο ίδιος) και εν τέλει μένει αδρανής. Δηλαδή, προτιμά κανείς να μείνει άπραγος από το να διακινδυνεύσει τη δήθεν «αλάνθαστη» πορεία του, λες και υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από την αδράνεια.

Αν δεν είμαστε πρόθυμοι να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό, να ανακαλύψουμε τα ελαττώματά μας και εν συνεχεία να εργαστούμε για να τα διορθώσουμε, πώς είναι δυνατόν να προοδεύσουμε, να καινοτομήσουμε, να κάνουμε τη διαφορά; Η καλοπροαίρετη κριτική πρέπει να είναι πάντοτε καλοδεχούμενη, όμως αυτό που έχει την ύψιστη σημασία είναι η γνώμη που έχουμε οι ίδιοι για τα πεπραγμένα μας.

Η ανάληψη της ευθύνης

Στην πράξη φαίνεται πως ο λόγος για τον οποίο διστάζουμε να λάβουμε ρίσκα και να παρεκκλίνουμε από την πορεία που σχεδιάζουν οι άλλοι για εμάς είναι η αποφυγή ανάληψης της ευθύνης για οτιδήποτε συμβαίνει στη ζωή μας. Είναι αλήθεια ότι δεν τελούν τα πάντα υπό τον έλεγχό μας, αλλά είμαστε απολύτως υπεύθυνοι για το πώς ερμηνεύουμε τα γεγονότα και για το πώς αντιδρούμε σε όσα μας συμβαίνουν. Άλλωστε, όταν όχι απλώς αποδεχόμαστε, αλλά και διεκδικούμε την ευθύνη, τότε είναι που νιώθουμε δυνατοί, ευτυχισμένοι και έτοιμοι να αγνοήσουμε την πεπατημένη και να πράξουμε κάτι καινοτόμο.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω το κείμενο αυτό με τη ρήση του Νίκου Καζαντζάκη: «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω». Θα ήθελε κανείς στο τέλος της ζωής του, στον τελικό απολογισμό, να κοιτάξει προς το παρελθόν και να μετανιώσει επειδή δεν έκανε όσα ήθελε, επειδή δεν πήρε ρίσκα, επειδή συμβιβάστηκε για να αποφύγει κάθε ευθύνη; Αν η απάντησή μας σε αυτό το ερώτημα είναι αρνητική, ας τολμήσουμε και ας αναλάβουμε τις ευθύνες μας προτού να είναι πολύ αργά…